Blog | september 2019

Een wilsverklaring euthanasie waarbij gehoor wordt gegeven aan jouw wil

Blog |

De afgelopen week stond er veel over in de krant. De uitspraak in de zaak waarbij de arts van de zorginstelling een laatste wens van één van zijn cliënten heeft ingevuld. Was hij strafbaar, was het moord of heeft hij gedaan wat zijn client wilde? De rechter heeft de uitspraak gedaan. Er is geen sprake van moord, er is sprake van vrijwillige euthanasie. Een heel gevoelig en vooral heel persoonlijk onderwerp. Iets wat niemand anders kan invullen dan alleen jijzelf.

Welke wensen heb jij met betrekking tot de medische zorg aan het einde van je leven? Wanneer is er voor jou sprake van “het is mooi geweest”? Gehoor geven aan deze wensen is mogelijk. De wensen rondom behandeling en levensbeëindiging kun je vastleggen in een wilsverklaring, waar het een onderdeel is van het levenstestament.

In een levenstestament, een echte wilsverklaring, kun je je wensen rondom ingrijpende medische handelingen vastleggen. Deze wilsverklaring stel je op voor situaties waarin je je eigen wensen niet meer kenbaar kunt maken. Hierbij valt te denken aan een coma, zwaar ongeluk of dementie.

In een wilsverklaring kunnen onder andere volgende onderwerpen opgenomen worden:

  • Behandelverbod: Een arts mag geen medische handelingen uitvoeren zonder de toestemming van jou.
  • Euthanasieverzoek: Hiermee geef je toestemming om onder bepaalde omstandigheden euthanasie toe te passen.
  • Volmacht voor (medische) vertegenwoordiger: De vertegenwoordiger neemt alle medische beslissingen op het moment dat jij dit niet meer kunt.

Wanneer wordt uitvoering gegeven aan een wilsverklaring euthanasie?

Veel mensen stellen een wilsverklaring op met een euthanasieverzoek. In de praktijk zagen we dat er terughoudend gehoor werd gegeven aan een euthanasieverzoek. Sinds de invoering van de euthanasiewet mogen artsen meewerken aan euthanasie als er sprake is van een ondraaglijk en uitzichtloos lijden door een medische aandoening van de patiënt. Hierbij is het van belang dat de patiënt wilsbekwaam is op het moment dat hij of zij de wilsverklaring opmaakt en de behandelende arts bekend is met deze wens.

Voor een arts is het verlenen van euthanasie een afweging. Is de patiënt nog wilsbekwaam en wil de patiënt ook daadwerkelijk het leven beëindigen? Je kunt je voorstellen dat dit lastig vast te stellen is bij een patiënt die lijdt aan dementie en mogelijk niet eens meer weet wat euthanasie betekent. Tevens dient de arts bij het plegen van euthanasie zich te houden aan de wettelijke zorgvuldigheidseisen. Zo moet er een tweede arts meekijken voor de beoordeling of er gehoor gegeven wordt aan het euthanasieverzoek.

Afgelopen week heeft de rechter zich uitgesproken in een euthanasiezaak. Bij deze uitspraak is een mijlpaal in de rechtsgeschiedenis bereikt. In de euthanasiezaak had de vrouw in het verleden een wilsverklaring euthanasie opgesteld toen zij nog wilsbekwaam was. Echter, enige tijd later was zij diep dementerend waardoor zij wilsonbekwaam werd. Hierdoor was het onmogelijk voor de arts om de actuele sterftewens te bespreken. De rechtbank oordeelde in deze situatie dat de patiënt de sterftewens niet tot aan de dood hoefde aan te geven als er een wilsverklaring “euthanasie” aanwezig is. Hierbij is wél van belang dat de behandelende arts de (andere) wettelijke zorgvuldigheidseisen waarborgt. Euthanasie is daarmee toegestaan ondanks dat er sprake is van wilsonbekwaamheid op het moment zelf. Het verleden is hierin zeer bepalend.

Voor de toepasbaarheid en de openheid van de euthanasiepraktijk is deze uitspraak zeer waardevol. Met een wilsverklaring euthanasie heeft men dus de regie van het leven in eigen hand en kan er vaak voldaan worden aan jouw wensen met betrekking tot het einde van je leven.

Heb je er wel eens bij stilgestaan wat je nog meer moet regelen om later alles verzorgd achter te laten? Een levenstestament is namelijk veel meer dan een “euthanasieverklaring”. Het gaat ook om de financiële en civiele zaken: Wie ontfermt zich over jouw bankzaken wanneer je door ziekte of een ongeval hier zelf niet meer toe in staat bent? Wie mag je huis verkopen? Wie kan de onderneming de andere dag in goede banen leiden? En zoveel meer vragen over het leven waarover alleen jij beschikking hebt. In een levenstestament zet je dus al jouw wensen om de regie over je leven te houden.


Bekijk ook deze updates